Salaminfo.AZ: Riyaziyyatçıların “Nobel”ini Con Milnor aldı

Riyaziyyatçıların “Nobel”ini Con Milnor aldı
================================================================================
salaminfo.az  on 05/04/2011/ 10:01
 
Martın 25-də Norveçdə məşhur riyaziyyatçı Con Milnor Abel mükafatına
layiq görüldü. Mükafat alimə topologiya, həndəsə və cəbrdəki novator
kəşflərinə görə təqdim olunub.
Con Milnor 1931-ci ildə ABŞ-ın Nyu-Cersi ştatında anadan olub. İlk elmi
məqaləsini 18 yaşında yazan Milnor 1954-cü ildə fəlsəfə elməri doktoru
dərəcəsini alır. İki il sonra yeddiölçülü ekzotik sferaların kəşfi
ilə riyaziyyat aləmini heyran edir. Daha sonra fransız riyaziyyatçı Mişel
Kerverlə birlikdə hər ölçüdə sferalar üzərində bütün
diferensiallanan strukturların təsnifatını verməklə topologiyaya yeni
nəfəs gətirir. O, riyaziyyatın bir çox sahələrinə böyük töhvələr
vermişdir ki, bunların içində xüsusilə Milnor sferaları, Milnor ədədi,
Milnor-Törston nəzəriyyəsi, düyünlər nəzəriyyəsi ilə bağlı Milnor
hipotezi riyaziyyatçılara yaxşı tanışdır.
Milnor bir sıra mükafatlar laureatıdır və onların içində 1962-ci ildə
aldığı riyaziyyat aləminin ən mötəbər mükafatlarından biri olan Filds
medalı da yer alır və o, Amerika Riyaziyyat Cəmiyyətinin təqdim etdiyi
Leroy Stil (Leroy Steele) mükafatına üç dəfə layiq görülmüş yeganə
riyaziyyatçıdır. Hal-hazırda 80 yaşlı alim Stouni Bruk Universitetinin
professorudur.
Qeyd edək ki, məşhur riyaziyyatçı Nils Henrik Abelin adını daşıyan
“Abel mükafatı” Norveç höküməti tərəfindən 2002-ci ildə təsis
edilmişdir. Görkəmli riyaziyyatçılara təqdim olunan bu mükafat alimlər
arasında qeyri-rəsmi “riyaziyyatçılar üçün Nobel” adını
almışdır. Mükafatın həcmi 600 milyon krondur ki, bu da təxminən 1 milyon
ABŞ dolları civarındadır.
İlmar Qəhrəmanov
Salaminfo.az